Btw-vrijstelling: welke beroepen zijn wettelijk vrijgesteld van btw?

Deze twee worden vaak door elkaar gehaald, maar het zijn juridisch verschillende regelingen. De kleineondernemersregeling (KOR) is een keuze: je meldt je vrijwillig aan bij de Belastingdienst en komt er alleen voor in aanmerking als je jaaromzet onder €20.000 blijft. Kom je daarboven, dan vervalt de KOR en reken je weer gewoon btw. Een sectorale btw-vrijstelling, geregeld in artikel 11 van de Wet op de omzetbelasting, is wettelijk verplicht en geldt voor een specifieke activiteit, niet voor jou als persoon. Er is geen omzetgrens en geen keuzemoment: is je dienst vrijgesteld, dan reken je nooit btw, ook niet bij een omzet van een miljoen euro. Werk je in een vrijgestelde sector, dan hoef je je dus niet apart voor de KOR aan te melden om geen btw te hoeven rekenen. Wat wél hetzelfde is: in beide gevallen kun je de btw die je zelf betaalt op inkopen en gereedschap niet terugvragen. Er is geen recht op aftrek van voorbelasting.

Medische en paramedische diensten zijn in de regel vrijgesteld van btw als ze worden verleend door een BIG-geregistreerde zorgverlener: denk aan artsen, tandartsen, fysiotherapeuten, verloskundigen, psychologen en verpleegkundigen. De vrijstelling geldt voor de zorgverlening zelf, niet automatisch voor alles wat je verkoopt. Verkoop je bijvoorbeeld ook producten naast je behandelingen, dan kan daar wel gewoon btw over verschuldigd zijn. Let op het verschil tussen medische en niet-medische behandelingen. Een fysiotherapeut die een blessure behandelt, valt onder de vrijstelling. Een sportmasseur die uitsluitend ontspanningsmassages geeft zonder medische indicatie, valt daar meestal niet onder en rekent gewoon 21 procent btw. Twijfel je over jouw specifieke behandeling, controleer dit bij de Belastingdienst.

Erkend, wettelijk geregeld onderwijs is vrijgesteld van btw. Denk aan onderwijs dat leidt tot een door de overheid erkend diploma, of dat is opgenomen in de onderwijswetgeving. Vrije vormen van lesgeven, zoals coaching, bijles die niet aan een erkend examenprogramma is gekoppeld, of losse workshops, vallen meestal niet onder deze vrijstelling en zijn gewoon met 21 procent btw belast. Dit is een van de grensgevallen waar zzp'ers zich vaak in vergissen. Een bijlesdocent die leerlingen voorbereidt op een schoolexamen zit dicht tegen de grens aan; een coach die een cursus persoonlijke ontwikkeling geeft, valt er in de praktijk meestal buiten. Beoordeel dit per situatie en vraag bij twijfel na bij de Belastingdienst of je boekhouder, in plaats van zelf aan te nemen dat lesgeven per definitie vrijgesteld is.

Kinderopvang die voldoet aan de eisen van de Wet kinderopvang, zoals dagopvang, buitenschoolse opvang en gastouderopvang via een geregistreerd gastouderbureau, is vrijgesteld van btw. De vrijstelling is gekoppeld aan de erkenning en registratie van de opvang, niet aan wie de rekening betaalt. Bied je losse oppas of gastouderschap aan zonder de vereiste registratie, dan geldt de vrijstelling niet automatisch. Check bij twijfel of jouw vorm van opvang aan de wettelijke eisen voldoet.

Diensten van uitvaartondernemers rond de verzorging en begeleiding van een uitvaart zijn wettelijk vrijgesteld van btw. Dat geldt voor de kernactiviteit: de organisatie en uitvoering van de uitvaart zelf. Losse producten die je daarnaast verkoopt, kunnen weer wel belast zijn met btw. Ga bij twijfel per dienst of product na hoe die precies wordt behandeld.

Wie financiële diensten of verzekeringen verleent, bijvoorbeeld bepaalde vormen van krediet- en betalingsverkeer, effectenhandel of verzekeringsbemiddeling, valt vaak onder een eigen vrijstelling. Let op: dit gaat over het aanbieden van deze diensten, niet over het afsluiten van een eigen bedrijfsverzekering als zzp'er, dat is een kostenpost, geen vrijstelling. Werk je in de financiële sector als tussenpersoon of adviseur, controleer dan specifiek voor jouw dienstverlening of de vrijstelling van toepassing is.

Bepaalde diensten van sociaal-culturele instellingen, zoals specifieke vormen van jeugdwerk, sportverenigingen en culturele organisaties, kunnen onder een vrijstelling vallen. Dit geldt vooral voor instellingen zonder winstoogmerk die aan specifieke voorwaarden voldoen, niet automatisch voor elke zzp'er die sportlessen of workshops geeft. Werk je zelfstandig in deze hoek, ga dan na of jouw activiteit en organisatievorm aan de voorwaarden voldoet.

Voor bepaalde creatieve prestaties van bijvoorbeeld schrijvers, componisten en journalisten bestaat een vrijstelling, maar die grens ligt precies. Het gaat om het scheppen van een oorspronkelijk werk in de journalistieke, literaire of muzikale sfeer, denk aan een artikel voor een redactie, een boek of een compositie. Commerciële copywriting, marketingteksten, productbeschrijvingen of contentmarketing voor bedrijven vallen hier in de regel buiten en zijn gewoon belast met 21 procent btw, ook al is schrijven het vak van beide. Werk je als freelance journalist zowel voor redacties als voor bedrijfsopdrachten, dan kan het zijn dat het ene type opdracht wel en het andere niet is vrijgesteld. Splits dit per opdracht en vraag bij twijfel na bij de Belastingdienst.

Ben je vrijgesteld, zet dan geen btw-bedrag op je factuur, maar wel een duidelijke vermelding dat de factuur is vrijgesteld van btw, met een verwijzing naar de wettelijke grondslag (artikel 11 Wet OB). Je hoeft over die omzet geen btw af te dragen, maar je kunt ook de btw op je eigen inkopen niet terugvragen. Heb je naast vrijgestelde activiteiten ook belaste activiteiten, bijvoorbeeld een arts die ook producten verkoopt, dan splits je dat in je administratie: alleen het belaste deel gaat in je btw-aangifte, het vrijgestelde deel blijft erbuiten. Twijfel je over de juiste verwerking, schakel een boekhouder in of neem contact op met de Belastingdienst.